DZIAŁANIA

ŚWIATŁORYT

Światłoryt otwiera oczy na sztukę

Co to jest „Światłoryt”?

Światłoryt otwiera oczy na sztukę

Projekt Światłoryt realizowany był w latach 2014-2016 przez Fundację Menedżerowie Jutra MOFFIN we współpracy z osobami i twórcami indywidualnymi oraz instytucjami kultury z Krakowa i Gdańska. W całości został sfinansowany ze środków własnych Fundacji MOFFIN i stanowi autorską wizję tego, jak grupa twórców wyobraża sobie dobrze zaadaptowane dzieło sztuki wizualnej do potrzeb osób z niepełnosprawnością wzroku. Jest to spojrzenie subiektywne.

Zapraszamy inne osoby indywidualne i organizacje do dzielenia się swoimi spostrzeżeniami na ten temat, wskazywaniem na dostępne placówki kulturalne, czy też dobrze zaadaptowane, konkretne dzieła sztuki.

 

Irek Białek o Światłorycie

Jako osoba całkowicie niewidoma, wielokrotnie spotykałem się z brakiem dostępnej do moich potrzeb oferty kulturalnej lub ta, którą w danej placówce stworzono, była tak uproszczona w odbiorze, że infantylizowała cały przekaz. Brało się to zapewne stąd, że często oferty takie powstawały z myślą o dzieciach z niepełnosprawnością wzroku i uznawano niejako automatycznie, że będą one też zadowalające dla dorosłych. Niestety, nie były.

Dlatego, zainspirowawszy się wszystkim, co udało nam się stworzyć na Uniwersytecie Jagiellońskim w ramach wydarzenia Dotknij kultury, postanowiłem zaprosić do współpracy grupę ludzi, która w mojej opinii opracowała kompletne adaptacje do wybranych dzieł, które nie mają powyższych wad, posiadają natomiast mnóstwo zalet wynikających z połączenia talentów i wiedzy z różnych dziedzin. Jest to dobre miejsce, aby wszystkim tym osobom podziękować.

Wdzięczny jestem Lechowi Kolasińskiemu za to, że jako pierwszy w Krakowie podjął się trudu adaptacji graficznej bardzo skomplikowanych dzieł malarskich. Z jego dorobku korzysta teraz wielu innych twórców i to dobrze, że idea się upowszechnia, ale przez najtrudniejsze aspekty adaptacji Lech przedzierał się na początku sam. Jego wiedza, jako artysty plastyka oraz upór i wczucie się w sytuację osoby niewidomej, pozwoliły mu wyjść na wysoki poziom w trudnej sztuce adaptacji dzieł malarskich do form wypukłych.

Dziękuję Kubie Kosiniakowi, który wyspecjalizował się w czytaniu audiodeskrypcji, zarówno tej nagranej, jak i tej prezentowanej na żywo w sposób, który nie pozostawia obojętnym nikogo, także osób widzących.

Cieszę się, że Martin Turnau zgodził się dla nas przeczytać te audiodeskrypcje po angielsku. Wszystkie głosy w rodzinie Turnau są bardzo atrakcyjne.

Bez głębokiej wiedzy specjalistycznej w zakresie poszczególnych dzieł z danej placówki kulturalnej, nie byłoby jednak czego odczytać. Wdzięczny jestem więc bardzo wszystkim autorom opisów z Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie, którzy najpierw rozmawiali z nami o percepcji niewidzenia, a potem uwzględniwszy wnioski z tych rozmów, napisali teksty o wybranych eksponatach z kolekcji tej placówki. Szczególnie zobowiązany jestem Magdalenie Skrejko z Muzeum Historii Fotografii w Krakowie, która włożyła w opisy do Światłorytu nie tylko wielką wiedzę o fotografii, jaką posiada, ale także ogromne zaangażowanie i mnóstwo pozytywnej energii.

Wspierał nas w tym czasie Dyrektor Muzeum Historii Fotografii w Krakowie, który sprawował swoją funkcję do 2016 r., Pan Maciej Beiersdorf. Światłoryt nie zaistniałby w ogóle bez jego zainteresowania tematem i chęcią rozwoju tej inicjatywy. Wdzięczny mu jestem za wielogodzinne, pasjonujące dyskusje, w których trakcie tak dużo dowiedziałem się o historii fotografii i fotografowaniu. Tu jedna z takich rozmów:

Przeczytaj rozmowę.

Dziękuję słynnemu fotografowi Chrisowi Niedenthalowi, że zechciał się podzielić ze mną swoimi refleksjami związanymi z pasją, którą od tak wielu lat i z tak dużym sukcesem uprawia. Oto nasza rozmowa:

Przeczytaj rozmowę.

Wreszcie, dziękuję Michałowi Popielowi z krakowskiej pracowni Draft, bez którego nieprzeciętnej wiedzy inżynierskiej, nie byłoby tak wspaniałych grafik wypukłych, które zbudowane na warstwach i w oparciu o druk 3D, przeszły wszelkie moje pierwsze wyobrażenia, co można osiągnąć za pomocą tej technologii.

Efekt wspólnej pracy jest, moim zdaniem, optymalny dla zrozumienia i doświadczenia tych dzieł, które wybraliśmy. Dlatego dzielimy się rezultatami naszej pracy ze wszystkimi zainteresowanymi i zapraszamy do przedstawienia nam swojego punktu widzenia, własnych wrażeń spostrzeżeń. Adaptacja każdego eksponatu do potrzeb osób niewidomych jest bowiem rodzajem odrębnego dzieła, sztuką samą w sobie i także podlega swoistej interpretacji. My chcieliśmy po prostu przedstawić własną wizję tego procesu, z którego jesteśmy bardzo zadowoleni.

 

Raz jeszcze wszystkim dziękuję.

Irek Białek

Prezes i twórca Fundacji Menedżerowie Jutra MOFFIN

Głębia wielowarstwowego dotyku MT3D

W czasie naszej wspólnej pracy, narodził się pomysł na opracowanie powtarzalnej metody adaptacji danego dzieła sztuki. Nazwaliśmy ją „Głębia wielowarstwowego dotyku MT3D”. Metoda jest własnością intelektualną Fundacji MOFFIN i składa się z trzech elementów:

Opisu z uwzględnieniem percepcji osoby z niepełnosprawością wzroku,

Audiodeskrypcji,

Grafiki wypukłej, opracowanej na warstwach w technologii 3D.

To, czy odbiorca woli samodzielnie przeczytać opis, czy też wysłuchać go w interpretacji lektora, pozostaje sprawą indywidualną. Jednak opis i audiodeskrypcja przenikają się z wrażeniami, które daje dotykanie grafiki wypukłej. Opis lub audiodeskrypcja może istnieć bez grafiki wypukłej, ale nigdy na odwrót. Warto o tym pamiętać, inspirując się naszą metodą.

Opis dzieła w wyczerpujący sposób powinien zwracać uwagę na kolejne elementy fabularne i kompozycyjne obrazu lub fotografii, wskazywać na dominantę i tłumaczyć znaczenie symboli obecnych w obrazie, czy na zdjęciu. Język opisu musi uwzględniać percepcję osób niewidomych od urodzenia. Opis powinien także zawierać informacje na temat techniki wykonania dzieła i kontekstu historycznego towarzyszącego jego powstaniu. Dlatego warto, aby opis robiła osoba mająca dużą wiedzę o danym eksponacie lub dziedzinie sztuki, ale w ścisłej współpracy z osobami mającymi wiedzę o niepełnosprawności wzrokowej.

Audiodeskrypcja do dzieła to opis interpretowany przez profesjonalnego lektora lub native speakera w języku, w którym powstaje opis. Interpretacja lektora powinna wprowadzać słuchacza w klimat dzieła. Czasem audiodeskrypcja może być wzbogacana muzyką.

 Metoda MT3D znakomicie nadaje się do zrozumienia, czym w istocie rzeczy jest adaptacja sztuk wizualnych do potrzeb dorosłych osób z niepełnosprawnością wzroku. Zachęcamy placówki kulturalne do przeprowadzenia u siebie praktycznych warsztatów na ten temat. Warsztaty takie pobudzają świadomość, tworzą okazję do kreatywnego opracowywania innowacyjnych adaptacji, które mogą stworzyć pracownicy muzeum w oparciu o naszą metodę. W celu uzgodnienia warunków przeprowadzenia warsztatów, proszę pisać na adres: contact@moffin.eu

Światłoryty w Muzeum Historii Fotografii

Piękne, stare zdjęcia z zasobów krakowskiego Muzeum Historii Fotografii wybrane przez Panią Magdalenę Skrejko zaadaptowaliśmy przy użyciu opracowanej przez nas metody MT3D. Polegało to na stworzeniu wielowarstwowego projektu artystycznego danego zdjęcia, który jest jego uproszczeniem w stosunku do oryginału, ale przez to staje się czytelny w dotyku.

Opis wraz z audiodeskrypcją podkreślają wyjątkowy charakter konkretnej fotografii, umieszczają ją w czasie, omawiają historyczny kontekst. Na tej stronie osoby słabowidzące i starsze mogą oglądnąć zdjęcie, a osoby niewidome przeczytać opis i wysłuchać audiodeskrypcji. Fizyczne ich adaptacje wykonane w metodzie MT3D znajdują się w Muzeum Historii Fotografii w Krakowie i tam można zapoznać się z nimi za pomocą dotyku.

Chłopiec łowiący ryby                                                          Czytaj opis do zdjęcia

PL/EN

Most kolejowy na Prucie w Jaremczu                              
Czytaj opis do zdjęcia

PL/EN

Dzbany suszące się na płocie                                
Czytaj opis do zdjęcia

PL/EN

Mandarines                                                    
Czytaj opis do zdjęcia

PL/EN

Płyniemy z drzewem                                                    
Czytaj opis do zdjęcia

PL/EN

Portret dziewczyny z warkoczem                                    
Czytaj opis do zdjęcia

PL/EN

Marszałek Józef Piłsudski z Anną Gąsiorowską       
Czytaj opis do zdjęcia

PL/EN

Portret mężczyzny w narodowym stroju polskim  
Czytaj opis do zdjęcia

PL/EN

Portret Heleny Modrzejewskiej                            
Czytaj opis do zdjęcia

PL/EN

Portret Zenona Sarego na bicyklu                        
Czytaj opis do zdjęcia

PL/EN

Światłoryty w Europejskim Muzeum Centrum Solidarności

Kolejnym partnerem „Światłorytu” było Europejskie Centrum Solidarności z Gdańska. Kolekcję zdjęć z tej ważnej dla historii Polski placówki otwiera adaptacja słynnej fotografii Chrisa Niedenthala „Premier Tadeusz Mazowiecki” z 1989 r. przedstawiającej Tadeusza Mazowieckiego tuż po zaprzysiężeniu jego Rządu.

Czy ktoś z Państwa dostrzega na zdjęciu Chrisa Niedenthala orzełka na balustradzie? Jeśli nawet tak, to proszę spojrzeć, co jest na orzełku. Nie widać? Jeśli nie widać, przeczytajcie Państwo światłorytowy opis do zdjęcia. Życzymy dobrej zabawy, nauki i wzruszeń historią.

Premier Tadeusz Mazowiecki                                                                                                                  Czytaj opis do zdjęcia

PL/EN

Światłoryty w Muzeum Inżynierii Miejskiej

Partnerami "Światłorytu" były także Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie i Ogród Doświadczeń im. Stanisława Lema. To fascynujące miejsca do zwiedzania dla wszystkich, gdzie można dotknąć prezentowanych tu eksponatów lub doświadczyć ciekawych zjawisk, a przewodnicy udzielą wszelkich dodatkowych informacji. Mamy nadzieję, że wybrane do zaprezentowania na tej stronie eksponaty stanowić będą zachętę do osobistego odwiedzenia tych miejsc.

Motocykl Sokół 1000                                                
Czytaj opis do zdjęcia

PL/EN

Samochód Beskid                                                      
Czytaj opis do zdjęcia

PL/EN

Wagon letni tramwaju konnego                          
Czytaj opis do zdjęcia

PL/EN

Prasa ręczna Sigla                                                        
Czytaj opis do zdjęcia

PL/EN

Fragmenty drewnianych rur wodociągowych      
Czytaj opis do zdjęcia

PL/EN

Ogród Doświadczeń im. Stanisława Lema:

Telegraf akustyczny                                                
Czytaj opis do zdjęcia

PL/EN

Ścieżka fakturalna                                                  
Czytaj opis do zdjęcia

PL/EN

Równia Galileusza                                                  
Czytaj opis do zdjęcia

PL/EN

Magiczna szpula                                                      
Czytaj opis do zdjęcia

PL/EN

Mała karuzela                                                              
Czytaj opis do zdjęcia

PL/EN

Gong  pl                                                                            
Czytaj opis do zdjęcia

PL/EN

Dwie huśtawki                                                            Czytaj opis do zdjęcia

PL/EN

Półkule magdeburskie                                        
Czytaj opis do zdjęcia

PL/EN

Dwie anteny                                                                   
Czytaj opis do zdjęcia

PL/EN

Zapachowo                                                                  
Czytaj opis do zdjęcia

PL/EN

Partnerzy

Fundacja Menedżerowie Jutra MOFFIN             

Muzeum Historii Fotografii im. Walerego Rzewuskiego w Krakowie

Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie                                     

Europejskie Centrum Solidarności

Na górę

COPYRIGHT © 2013-2017 MOFFIN. | Realizacja: SWgroup CMS | Sitemap